MIKROPLASTIKOAK

MIKROPLASTIKOAK MEGARRISKUAK

Maiatzaren 11an, Bilboko Zientzia azoka ospatu zen Plaza Berrian. Urtero bezala, Solokoetxeko laugarren DBH-ko eta lehenengo batxilergoko hainbat ikasle aurkeztu ginen urtean zehar landutako ikerketa proiektuekin. “Mikroplastikoak Megarriskuak” izeneko proiektua aurkeztu dugu. Laura, Maialen, Izaskun eta laurok izan egon ginen goizeko hamabietatik arratsaldeko zortzirak arte.

Gure ikerketa, gel exfolianteetan aurkitu ahal ditugun plastiko edo polimeroak izan du ardatza.

Hasteko, mikroplastikoen inguruan, naturari kalte egiten dioten arazo batzuk planteatu genituen. Besteak beste, non aurki ditzakegun, nolakoak diren, zertarako erabiltzen diren eta nola ekidin ditzakegun.

Honekin batera, hipotesi eta helburu batzuk ezarri genituen, proiektu osoan zehar jarraituko genituenak. Gure hasierako hipotesiaren arabera, mikroplastikoak eguneroko produktuetan aurkitu ahal ditugu, esate baterako, egunero erabiltzen ditugun kosmetikoetan. Gure kasuan, gel exfolianteetan zentratu gara eta hiru gel lagin gisa erabili ditugu.

Ildo beretik, gure helburu nagusiak  mikroplastikoak aurkitzea eta jendea arazo honetan kontzientzia sortzea izan da.

Gero, mikroplastikoak aurkitzeko, filtrazio prozesu sinple baina eraginkorraz baliatu gara, hainbat pausu jarraituz, 3 exfoliante ezberdinekin.

Behin nahasketa osoa filtratuta, iragaz paperean lortu nahi genituen hondakin batzuk geratzen ziren. Horiek hartu, sailkatu eta petri-plaka ezberdinetan gorde genituen.

Hauts horiek mikroplastikoak diren ala ez egiaztatzeko, laborategian ditugun mikroskopio batzuekin behatu genituen, eta gure harridurarako, bola perfektuak aurkitu genituen. Esfera borobil-borobil hauek ez ziren batere naturalak eta suposatu genuen polimero motaren bat zirela, hau da, plastikoa. Hala ere gure teoria egiaztatzeko, Bilboko Ingeniaritza eskolara jo genuen. Hor FTIR espektrometriako froga gauzatu genuen, non izpi infragorriak erabiliz  ikusi ahal izan genuen gehien agertzen zen polimeroa polietilenoa zela.

Ondoren, hainbat ondorio atera genituen polimero hauen erabileraren ildotik. Besteak beste, ekosisteman eragin handia izateaz gain, gizakioi ere eragin ahal digun partikula dela. Horrelako substantziak itsasora isurtzen dira eta arrainek janez  gero gure kate trofikoan sartzen dira.

Hau dela eta, hainbat proposamen ditugu arazo hauek ekiditeko, horien artean etiketak begiratzea eta polietilenoa duten produktuak ez erostea, exfoliante naturalak etxean sortzea edo dendetan erostea eta enpresa eta gobernuei exijitzea material mota hauek debekatzea.

                                              

                                                                                  MARTIN CACHO  (Batx. 1.A)

EUSKAL MUSEOA

EUSKAL MUSEOA

Martxoak 13, 2. maila osoa Unamuno plazako Euskal Museora joan ginen. Bi gelak banatu ginen: gela bakoitza gidari batekin joan ginen, eta gauzak aldi desberdinetan azaldu zizkiguten, batak besteari ez oztopatzeko. Gauza hauek ikusi genituen:

-          Bizkaiko maketa kartografikoa: 3 dimentsioko maketa da, eta Bizkaia osoa agertzen da. 18 metro luze eta 11 metro zabal ditu. Mendi batzuen gainean, artzain bat agertzen zen eta azaldu ziguten, artzain horiek inguruan zeuden herriko jendeei, oihuka, batzarrerako batu behar zirela.

-          Artzainei buruzko gauzak azaldu zizkiguten: arropak, txabolak, tresnak …

-          Itsasoa: itsasontziak nola egiten zituzten (materialak), arrantzaleen bizitza (arropa...), arrantza egiteko tresnak …

Baleei buruz ere: bale bat harrapatzean bere gorputz osoa oso ondo aprobetxatzen zuten: hezurrak (itsasontziak eta beste tresna batzuentzako), haragia (jateko, denbora asko irauten zuelako).

-          Emakumeen janzkera: segun emakumeek nolako txapelak eramaten zituzten, gauza desberdin bat esan nahi zuen: ezkonduta, alarguna, alarguna bi aldiz…

-          Artelan bat: familia bat afaltzen gabon gauean eta artelan horri buruzko ezaugarriak.

-     Mikeldi Idoloa (harrizko hareharria): eskultura hau, museoaren klaustroaren erdialdean dago kokatuta. Iurretako (Bizkaia) Mikeldi ermitan aurkitu zen. Ez dakite bere esanahia, baina hipotesi asko daude: animalien forma, gurpila …

Oso bisita interesgarria izan da, bisita hauekin asko ikasten da. Asko merezi du horrelakoak gehiagotan egitea. Espero dugu museo gehiagotara joatea.

EGILEAK: Izaro eta Naia (2.DBHko ikasleak)

ENKARTERRITIK

EL POBAL BURDINOLA ETA ELKARTERRI MUSEOA

Txango honetan bi taldetan antolatu ginen: lehenengoak El Pobal Burdinola joan ginen eta beste taldea Enkarterri Museora joan zen. Tutoreek utzi ziguten denbora librea jolasteko bisita hasi baino lehen eta amaieran. Asko gustatu zitzaidan txango hori.

Burdinolan azaldu ziguten nola egiten zuten irina errota batekin. Erakutsi ziguten museo bat, duela urte asko lantegi bat izan zena. Han ikatza lantzen zuten. Maketa batekin ulertu genuen hobeto. Zeharkatu genuen korridore bat zilindro hidrauliko bat aurkitu genuen aurrean. Urarekin mugitzen zen eta metala kolpekatzen zuen forma emateko. Baina nola ura oso gutxi zen ezin ziguten erakutsi nola mugitzen zen. Bisita hori amaitzeko errementari batek erakustaldi bat eman zigun metalak zelan moldeatzen ziren hobeto ulertzeko.

Enkarterri museoan historiaurreko gauzak ikusi genituen. Nire ikuspuntutik oso ondo pasatu nuen. Lehenengoz, maketa batean zenbat kobazulo zeuden erakutsi ziguten. Gero, bideo batekin ikusi genuen nolakoa zen historiaurrea eta nolakoak ziren orduan bizi ziren lehenengo hominidoak. Ere bai euren erremintak, hezurrak, nola lan egiten zuten eta nola margotzen zuten erakutsi ziguten.

Azkenean, tailerrean taldeka sua piztu genuen pirita harriarekin (edo saiatu behintzat), lantzako punta landu eta kobazuloko horma margotu genuen. Parte hori bisitaren dibertigarriena izan zen.

Yasin Moh-Salem (1. DBH A)